W rozbudowanym systemie obozów hitlerowskich podstawową rolę odgrywały
obozy koncentracyjne. Ogółem na terenie Polski w latach 1939 – 1945
hitlerowcy zorganizowali 9 tys. obozów i podobozów, przez które przeszło
18 mln więźniów i jeńców wojennych z 30 krajów świata. Wszystkie typy
obozów koncentracyjnych miały za zadanie (w różnym nasileniu i
zakresie): stosowanie terroru, eksploatację siły roboczej oraz fizyczne
wyniszczanie narodów, przede wszystkim narodu polskiego, Żydów i osób
uznanych wg ustaw norymberskich za Żydów.
Od 1941 r. obozy spełniały także funkcję ośrodków zagłady; zaczęto w
obozach budować komory gazowe.
W latach 1933 – 1939 (do wybuchu I wojny światowej)
powstały m.in. w:
• Dachau
• Flossenburgu
• Mauthausen
• Ravensbruck
W Polsce było ponad 2 tys. obozów, podobozów, filii i komand.
Do największych obozów koncentracyjnych na ziemiach polskich zaliczamy:
Ruch oporu w Polsce 1939-1945, natychmiast po przegranej kampanii wrześniowej
społeczeństwo polskie podjęło działania zmierzające do przeciwstawienia
się okupantom i kontynuowania walki w konspiracji. Działania te,
początkowo o charakterze żywiołowym i niezorganizowanym, polegały
głównie na bojkotowaniu zarządzeń niemieckich władz okupacyjnych,
uchylaniu się od pracy, zmniejszaniu jej tempa (szczególnie w zakładach
zbrojeniowych i transporcie).
Sabotaż- deorganizowanie pracy przez umyślne uchylanie się od niej lub
świadome, wadliwe wykonywanie jej przez uszkadzanie, niszczenie środków
produkcji, działanie mające na celi przeszkodzenie w realizacji jakiegos
planu.
Dywersja- działanie wojenne polegające na odwróceniu uwagi wroga, najczęsciej z uzyciem broni.
Akcje sabotażowe na podstawie lektury "Kamienie na szaniec":
- malowanie na murach symboli ( Polska walcząca, żółwie)
- wylewanie kwasu na dziewczęta umawiające się z niemieckimi żołnierzami
- rozbijanie szyb salonów fotograficznych w których zostały umieszczone zdjęcia niemców
- gazowanie kin
- zrywanie plakatów propagujących polityke Hitlera
Wybrane akcje ruchu oporu w Polsce
Walki hubalczyków
IX 1939 ? 25 VI 1940
Organizator: mjr Dobrzański ?Hubal?
Oddział ok. 200 nieregularnych żołnierzy polskich toczących partyzanckie
walki z Niemcami, głównie na Kielecczyźnie (30 IV 1940 śmierć
?Hubala?).
Akcja N
IV 1941 ? IV 1944
Organizator/Kierownik: Tadeusz Żenczykowski ?Kania?
Działalność propagandowa ? wydawanie prasy niemieckojęzycznej z
informacjami o zbrodniach hitlerowców, bombardowaniu niemieckich miast.
Wieniec
7/8 X 1942
Organizator: Armia Krajowa
Atak na tory i pociągi w węźle warszawskim zakłócenie komunikacji Niemców z frontem wschodnim.
Akcja pod Arsenałem
26 III 1943
Organizator: Armia Krajowa
Odbicie ponad 20 więźniów przewożonych z Alei Szucha (siedziba Gestapo) do więzienia na Pawiaku.
Powstanie w getcie warszawskim
19 IV ? 16 V 1943
Organizatorzy: Żydowska Organizacja Bojowa, Żydowski Związek Wojskowy
Akt samoobrony resztek mieszkańców getta przed wysiedleniem; kilkudniowe
walki słabo uzbrojonych oddziałów; po 8 V starcia sporadyczne.
Akcja Kutschera
1 II 1944
Organizator: Armia Krajowa
Udany zamach na szefa SS i policji dystryktu warszawskiego Franza Kutscherę (w odwecie zabicie 357 Polaków).
Akcja V
II VII 1944
Organizatorzy: Armia Krajowa
Wykrycie niemieckich prób z nową bronią (rakietami V-2) i przekazanie odnalezionych części rakiet Anglikom.
Operacja Ostra Brama
VII 1944
Organizator: ppłk. Aleksander Krzyżanowski ?Wilk?
Polacy wraz z Armią Czerwoną zdobyli Wilno; na ?rozmowach? aresztowano
polskich oficerów, a AK rozbrojono pod pretekstem przeglądu i wymiany
broni.
Akcja Burza
VII ? IX 1944
Organizatorzy: Armia Krajowa, Bataliony Chłopskie, Narodowe Siły Zbrojne
Zamiar wyzwolenia części terytorium RP i zainstalowanie tam legalnych
władz, ?powitanie? jako gospodarz terenu wkraczającej na polskie ziemie
Armii Czerwonej ; walki w Wilnie, Lwowie, Warszawie, na Kresach i
Lubelszczyźnie nie spełniły celów ? Rosjanie wykorzystali ujawnienie się
podziemia do jego likwidacji.
Powstanie Warszawskie
1 VIII ? 2 X 1944
Organizator: Armia Krajowa
Próba wyzwolenia stolicy przez wojsko polskie przed wkroczeniem sił
radzieckich; po 4 dniach walk opanowano większość lewobrzeżnych
dzielnic, lecz 4-11 VIII Niemcy zdobyli Wolę, do 2 IX zajęli Stare
Miasto, w IX zmusili do kapitulacji pozostałe, walczące w izolacji,
dzielnice.
”Pierwsi
umierali starsi i małe dzieci oraz zesłańcy pozbawieni rodzin czy przyjaciół,
którzy mogliby się podzielić z nimi jedzeniem"
Wysiedlenia Polaków
podczas II wojny światowej miały miejsce w latach 1939–1945 w okupowanej
Polsce i związane były z niemieckimi oraz rosyjskimi planami germanizacji i
sowietyzacji terenów należących do II Rzeczypospolitej. Wysiedlenia te miały
charakter zorganizowany lub spontaniczny i wiązały się z wysiedleniem i
grabieżą majątku oraz nieruchomości byłym właścicielom – Polakom. Później
przybrały charakter zorganizowanych starannie zaplanowanych wysiedleń całych
obszarów zamieszkanych przez ludność polską z zamiarem osiedlenia na tych
terenach ludności niemieckiej tzw. Generalsiedlungsplan – Generalny Plan
Przesiedleńczy, w przypadku władz sowieckich polegały na masowych deportacjach
Polaków w głąb ZSRR lub na zachód i osiedlania na miejsce Polaków sprowadzanych
osób narodowości ukraińskiej i rosyjskiej.
Pakt Ribbentrop-Mołotow – Umowa międzynarodowa z 23
sierpnia 1939 roku, będąca paktem o nieagresji pomiędzy III Rzeszą niemiecką i
ZSRR*, która zgodnie z tajnym protokołem dodatkowym, stanowiącym załącznik do
oficjalnego dokumentu umowy, dotyczyła rozbioru terytoriów lub
rozporządzenia niepodległością suwerennychpaństw: Polski, Łotwy, Litwy, Rumunii Estonii i Finlandii. Bywa także
określany, jako IV rozbiór Polski.
Główne postanowienia paktu
Kraje Bałtyckie: (Łotwa,
Estonia) i Finlandia staną się strefą wpływów i
przyszłym terytorium ZSRR, a północna granica Litwy (z Łotwą) stanowić ma
granicę pomiędzy strefami interesów Niemiec i ZSRR.
Na
obszarach należących do państwa polskiego strefy interesów
Niemiec i ZSRR będą rozgraniczone wzdłuż linii rzek Wisły Sanu i Narwi.
Strona
radziecka podkreśla swoje zainteresowanie Besarabią, ze strony niemieckiej
stwierdza się zupełne niezainteresowanie tym terytorium.
1 Września 1939
Agresja ZSRR na Polskę 17 Września 1939
Defilada zwycięstwa w Brześciu-22 września w Brześciu nad Bugiem (Brześciu Litewskim) odbyła się
defilada wojsk niemieckich oraz sowieckich przy okazji przekazania
miasta Rosjanom. Guderian zapewne nie znał postanowień tajnego
protokołu z 23 sierpnia i dlatego zdobywał miasto, ale później zgodnie z
postanowieniami umowy musiał je oddać Rosjanom. W celu przekazania
miasta zostało podpisane porozumienie.Defilada odbyła się przed dowódcami Heinzem Guderianem i Siemionem Kriwoszeinem.
